OTO GAZ TESİSLERİNDE DENETİM YETERSİZLİKLERİ ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Ürün veya hizmet üretilmelerinde arzulanan amaç; ergonomiklilik, ekonomiklilik, çevre, sağlık, güvenlilik ve dolayısıyla konfor şartlarının tüketicilere, bir önceki yaşam ortamına göre daha da iyileştirilerek sunulmasıdır. Teknolojilerin sürekli geliştirilmeleri bu gereksinmelerden kaynaklanmaktadır. Tıpkı çok eski tarihlerde mutfaklarımızda kullandığımız sesli, sesiz likit gaz ocaklarımızın yerlerini, Liquefied Petroleum Gases (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) kısaca LPG olarak adlandırılan mutfak gazlarının aldığı gibi. Yaşam kalitemizin yükselmesine etken olan yeni ürünlerinin kullanıma sunulmaları, bir çok zorunlu kullanım standartlıklarını da beraberinde getirmektedir. Her yeni ürün kullanımlarında, kullanım standartlıklarını bilmemiz ve uygulamamız halinde yaşam kalite seviyelerimizin de yükseleceği bilinen gerçekler arasında yer almaktadır. LPG olarak bilinen gazlar, renksiz, kokusuz, havadan ağır, sudan hafif ve yanıcı bir gaz özelliğine sahiptir. Bir sızıntı halinde, gaz kaçağının hemen anlaşılması amacıyla rafinerilerde özellikle kokulandırılmaktadır. Sanayi alanlarında yaygın kullanımlarına ilaveten, ülkemizde 1994 yılından itibaren akaryakıta alternatif seçenek olarak binek otolarımızda da yaygın kullanılmaya başlanılmıştır. Günümüzde bir milyondan fazla aracımızda LPG uygulamasına geçilmiş olması, ayrıca bu araçlar için bir yılda 2.1 milyon ton LPG tüketilmesi, LPG gazlarının önemini her geçen gün artırmaktadır. LPG gazı, yaşam kalitemize sınırsız katkıları yanında, yanıcı ve patlayıcı bir gaz oluşu nedeniyle oldukça tehlikelidir. Basınç altında bulundurulan LPG'lerin var olan basıncı kaldırıldığında, hava ile hacimsel olarak % 2- 9 oranında karıştığı anda patlayıcı gaz haline gelir. Bu nedenledir ki LPG gazları, yararlanma amacıyla geliştirilen standartlıklara mutlaka uyulması halinde yaşama olumlu katkı sağlayan, uyulmadığı taktirde ise çok büyük tehlikeler yaratabilen gaz türleri olarak bilinirler. 02.03.2005 tarihinde kabul edilen ve 13.03.2005 tarih, 25754 sayılı resmi gazetemizde yayınlanarak yürürlüğe giren “5307 sayılı LPG piyasası ve elektrik piyasası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun”; LPG gazlarının stoklanmasını, basınçlı kapları gerektiren nakil araçları'na (gemi, tren, karayolu araçları) belirlenen teknoloji ve standart kurallarına göre şarjları, nakilleri, arzu edilen yerlerdeki basınçlı kaplara yeniden, belirlenen teknolojik yöntem ve standartlara uygun deşarj edilmelerini sağlamak. Şarj edilen tanklardan, arzu edilen yerlere veya karayolu araçlarına doluşunu gerektirecek kalite, standart kriterlerini ve güvenliğini sağlamayı esas almıştır. 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunun 14 cü maddesine dayanılarak, 07.01.2006 tarih ve 26066 sayılı resmi gazetede yayınlanan LPG piyasası sorumlu mühendisler yönetmenliği ise söz konusu edilen gazların tetkik ve sorumluluklarını üstlenecek mühendislerin görev tanımlamalarını belirlemiştir. Yayınlanan yönetmenliğin 5.ci maddesinde dolum tesisi ve oto gaz istasyonlarında sorumlu müdür çalıştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ülkemizde sayıları bir milyonu aşan ve can güvenliğimizle çok yakın ilişkili olan araçların LPG ile çalışmalarını düşündüğümüzde denetim yetersizliğinden kaynaklanabilecek tehlikelerin boyutları da ortaya çıkmaktadır. Yukarıda belirtilen yasa ve buna ilişkin yönetmenlik, tehlikelerin minimize edilmelerinde yeterli olmamakla birlikte, ortaya çıkabilecek bir tehlike sonrası maddi hasarı üstlenen sigorta şirketlerine zararlarını temin etmek amacına yönelik, LPG sorumlu mühendislerini muhatap alma işlemlerine yol açacaktır. Aynı durum yapı denetim şirketleri için de geçerli olmaktadır. LPG ihtisaslı sorumlu mühendisler, denetlenmesinin yapılacağı oto gaz dolum tesis sahiplerini zorlu bir pazar arayışından sonra kendilerine müşteri yapabilmektedir. Zor temin ettikleri müşterileri ile yasaların zorunlu kıldığı asgari ücret sınırlarında sözleşmelerini yapabilmek amacıyla işlemlerini yasal hale getirmektedirler. Halbuki sözleşme sonrası reel olarak aldıkları ücretler çoğu zaman yasal olarak görülen ücretlerin % 50 ve daha aşağı seviyelerinde olmaktadır. Bu şartlar içersinde çalışan sorumlu mühendisler, bu gerekçelerden dolayı oto gaz dolum donanımlarında gördükleri eksiklikleri, müşterisi konumundaki donanımdan sorumlu yönetim yetkililerine yaptırmayı gerektirecek hiçbir güçleri kalmamaktadır. Yaptırım güçlerinin kullanımında ısrarcı olmaları halinde yönetimle yasal ilişkileri sona ererek müşteri kaybına uğramaktadırlar. Bu uygulamanın bir benzeri de yapı denetim uygulamalarında görülmektedir. LPG dolum ve oto gaz tesislerinin denetimleri ile ilgili muhatap kuruluş Enerji Piyasası Denetleme Kuruludur (EPDK). EPDK görevlendirmede Makine Mühendisleri Odalarını (MMO) yetkili kılmıştır. Bu nedenle LPG oto dolum donanımlarındaki olması gereken denetimlerde ortaya çıkan denetim ile ilgili olumsuzlukları yok edebilmek amacıyla EPDK veya MMO' dan konu ile ilgili fon oluşturmalıdırlar. Müşterisini temin eden LPG ihtisaslı sorumlu mühendis, EPDK' ya veya MMO' ya müracaat ederek, müşterilerinin hizmet karşılığı ödemeleri gereken maddi yükümlülüklerini, EPDK' da veya MMO' da oluşturulan fona yatırılmalarını sağlamalıdır. Bu işlem sağlandığı taktirde EPDK dilediği ve ön gördüğü şartlarda sorumlu mühendise görev yaptırabilir. Sorumlu mühendis ise yapacağı bu hizmetlere karşılık, oluşan fondan maaşını almalıdır. Hali hazırdaki sistem, sanki oto gaz satış bayilerinden sorumlu mühendise maaş bağlama düzeneği oluşturulmuş gibi algılanmaktadır. Bunun içindir ki oto gaz satış bayi, hemen hemen hiçbir hizmet almadığı sorumlu mühendisine ödediği ücretten rahatsızlık duymakta, sorumlu mühendis de zaten çok düşük aldığı ücretinden dolayı hizmet üretmemesinden rahatsızlık duymaktadır. Esasen oto gaz satış bayileri riski yüksek olan LPG' nin sağlıklı bir şekilde depolanmasını, satılmasını, bu nedenle risklerinin minimize edilmesini arzulamaktadır. İlgili 5307 sayılı yasa LPG dolum tesisleri ve bu tesislerden elde edilen LPG gazlarının güvenli kullanılmasını etken kılacak bir yasa olmayıp, yukarıda değindiğim gibi, olsa olsa bugünkü hasar teminlerinde, muhatap olan sigorta şirketlerinin zararlarının karşılanmasında, yasanın tarif ettiği sorumlu mühendisi adres olarak göstermekten ibaret kalacaktır.

OTO GAZ TESİSLERİNDE DENETİM YETERSİZLİKLERİ ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Benzer Haberler

363 Kere Okundu

Bu Haberi Beğendiniz mi?

Ekogündem Gazetesi